ข้อมูลการวิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และอุปสรรค (SWOT Analysis) ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและ นวัตกรรมของกลุ่มประเทศ Visegrad และออสเตรีย

12/01/18

สาธารณรัฐเช็ก

จุดแข็งด้าน วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม (วทน.)

- ผู้สร้างสรรค์นวัตกรรมระดับกลาง (moderate innovators) ซึ่งมีค่าผลลัพธ์และศักยภาพด้านนวัตกรรมต่ำกว่าค่าเฉลี่ยด้านนวัตกรรมของสหภาพยุโรป โดยอยู่ที่ประมาณร้อยละ 50 ถึง 90 ของค่าเฉลี่ยด้านนวัตกรรมของสหภาพยุโรป

- การบินและอวกาศ พลังงาน เทคโนโลยีการขนส่ง และเทคโนโลยีชีวภาพ ถือเป็นสาขาที่สาธารณรัฐเช็กมีความเป็นเลิศทางวิทยาศาสตร์ และมีความร่วมมือในระดับนานาชาติ

- มีความเชี่ยวชาญในวิทยาศาสตร์ในสาขาที่เกี่ยวกับอาหาร การเกษตร และประมง ซึ่งมีวารสารวิชาการในสาขาเหล่านี้ตีพิมพ์ออกมาเป็นจำนวนมาก

- มีความก้าวหน้าในด้านนาโนเทคโนโลยีสิ่งทอ ซึ่งจะเป็นประโยชน์อย่างมากต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมการผลิตสิ่งทอของไทย

- โครงสร้างพื้นฐานทางด้านการวิจัยและพัฒนาที่ดี

จุดอ่อนด้าน วทน.

- ขาดปฏิสัมพันธ์และความร่วมมือระหว่างภาคส่วนในระบบการวิจัยและพัฒนานวัตกรรม โดยเฉพาะขาดความเชื่อมโยงระหว่างภาคการศึกษาและภาคธุรกิจ และยังไม่มีการใช้ผลการวิจัยในประเทศเพื่อผลักดันการเติบโตทางเศรษฐกิจในระยะยาวเท่าที่ควรจะเป็น

- จำนวนนักวิจัยน้อย และการแลกเปลี่ยนนักวิจัยมีน้อยเช่นกัน

- ไม่มีการใช้เครื่องมือ/มาตรการเพื่อปกป้องทรัพย์สินทางปัญญาเท่าที่ควร

- ระบบการสนับสนุนการพัฒนานวัตกรรมของภาครัฐยังมีความกระจัดกระจาย ไม่ถูกจัดให้เป็นระบบ

- การนำผลงานวิจัยไปต่อยอด หรือใช้ในเชิงพาณิชย์ยังมีน้อย

- บริการที่เกี่ยวข้องกับงานด้านการถ่ายทอดเทคโนโลยียังไม่มีคุณภาพ

- การบริการทางการเงินสำหรับโครงการด้านนวัตกรรมยังมีจำกัด

- ระบบการเรียกเก็บภาษีและกฎหมายของประเทศเป็นอุปสรรคสำหรับ Venture capital investment

- สาขาการวิจัยที่มุ่งเน้นไม่ได้ถูกกำหนดตามความต้องการหรือปัญหาของสังคม

 

โปแลนด์

จุดแข็งด้าน วทน.

- ผู้สร้างสรรค์นวัตกรรมระดับกลาง (moderate innovators)

- มีความเชี่ยวชาญด้านวิทยาศาสตร์ในสาขาที่เกี่ยวกับอาหาร การเกษตร  การประมง รวมไปถึง มนุษย์ศาสตร์ สุขภาพ และวัสดุศาสตร์ ส่วนในเรื่องของการพัฒนาและผลิตเทคโนโลยีนั้น โปแลนด์มีความเชี่ยวชาญในเทคโนโลยีการก่อสร้าง การขนส่ง สิ่งแวดล้อม เทคโนโลยีชีวภาพ นาโนเทคโนโลยี และพลังงาน โดยจำนวนวารสารวิชาการที่ถูกตีพิมพ์และจำนวนการจดสิทธิบัตรถูกใช้เป็นตัวบ่งชี้ของความเชี่ยวชาญด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โปแลนด์มีความเชี่ยวชาญในวิทยาศาสตร์สาขาอาหาร เกษตรกรรม และการประมงมากที่สุด แต่จำนวนวารสารทางวิชาการที่ถูกตีพิมพ์มีมากที่สุดในสาขาสุขภาพและการแพทย์

- สำหรับความเชี่ยวชาญทางเทคโนโลยีชีวภาพของประเทศโปแลนด์จะมุ่งเน้นการใช้เทคนิคของการเพาะเลี้ยงเซลล์และวิศวกรรมเนื้อเยื่อ  และในการวิจัยและพัฒนาด้านเทคโนโลยีชีวภาพประเทศโปแลนด์จะมุ่งเน้นการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีชนิดนี้ในสาขาสุขภาพและการแพทย์ ส่วนความเชี่ยวชาญทางนาโนเทคโนโลยีของประเทศโปแลนด์จะมุ่งเน้นการวิจัยและพัฒนาในสาขาวัสดุนาโน โดยมีบริษัทด้านวัสดุนาโนถือเป็นร้อยละ 68 ของบริษัทด้านนาโนเทคโนโลยีทั้งหมดในประเทศโปแลนด์

จุดอ่อนด้าน วทน.

- สำหรับจุดอ่อนสำคัญทางด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมของโปแลนด์นั้นคือ การขาดแคลนการลงทุนด้านการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมจากภาคเอกชน ดังนั้นรัฐบาลของของประเทศโปแลนด์จึงจัดทำนโยบายเพื่อส่งเสริม และกระตุ้นการลงทุนจากภาคเอกชน ตัวอย่างเช่น การลดหย่อนภาษีสำหรับบริษัทที่พัฒนานวัตกรรม และจัดหาเครื่องมือให้สำหรับขั้นตอนต่าง ๆ ในการพัฒนานวัตกรรม ซึ่งเห็นได้จากการให้ทุนสนับสนุนโครงการที่มีความเสี่ยงสูง และการให้การสนับสนุนทางการเงินเพื่อส่งเสริมการนำนวัตกรรมที่พัฒนาได้ออกสู่สากล

- กับดักรายได้ปานกลาง

 

ฮังการี

จุดแข็งด้าน วทน.

- ผู้สร้างสรรค์นวัตกรรมระดับกลาง (moderate innovators)

- มีความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีการผลิตในสาขาอาหาร เกษตรกรรม ประมง สุขภาพ สิ่งแวดล้อม การก่อสร้าง และยานยนต์

- มีแรงงานที่มีทักษะที่ตรงกับความต้องการของอุตสาหกรรมที่พึ่งพาเทคโนโลยีชั้นสูง

- เป็นที่ตั้งของบริษัทต่างประเทศที่พึ่งพาเทคโนโลยีชั้นสูง และศูนย์วิจัยต่าง ๆ

- มีอัตราการจดสิทธิบัตรที่สูง และมีผลผลิตจากอุตสาหกรรมที่พึ่งพาเทคโนโลยีระดับกลางและระดับสูงในอัตราที่สูง

จุดอ่อนด้าน วทน.

- มีระดับของกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนานวัตกรรมของ SMEs ที่ต่ำ

- ขาดปฏิสัมพันธ์และความร่วมมือระหว่างภาคส่วนในระบบการวิจัยและพัฒนานวัตกรรม

- ขาดแคลนการสร้างองค์ความรู้ใหม่ ๆ

- สภาวะแวดล้อมที่ไม่เอื้อต่อการพัฒนานวัตกรรม เช่น สภาพแวดล้อมทางธุรกิจที่ไม่มีเสถียรภาพ ความยุ่งยากในงานส่วนธุรการและการจัดการทั่วไป การแข่งขันที่ไม่เอื้อต่อการพัฒนานวัตกรรม และการขาดแคลนทรัพยาการบุคคลในการวิจัย

 

สโลวาเกีย

จุดแข็งด้าน วทน.

- ผู้สร้างสรรค์นวัตกรรมระดับกลาง (moderate innovators)

- บุคลากรด้านการวิจัยและพัฒนานวัตกรรม มีผู้ที่จบการศึกษาระดับปริญญาตรีในด้านวิทยาศาสตร์และวิศวกรรม และนักศึกษาปริญญาเอกอยู่ในจำนวนที่สูง

- สภาวะแวดล้อมดึงดูดให้ต่างชาติเข้ามาลงทุนด้านวิจัยและพัฒนานวัตกรรม

- มีความเชี่ยวชาญด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในสาขาสิ่งแวดล้อม วัสดุ อาหาร เกษตรกรรม และประมง

จุดอ่อนด้าน วทน.

- ขาดปฏิสัมพันธ์และความร่วมมือระหว่างภาคส่วนในระบบการวิจัยและพัฒนานวัตกรรม โดยเฉพาะการขาดความร่วมมือระหว่างภาคการศึกษาและภาคอุตสาหกรรมในการนำผลงานวิจัยไปใช้เชิงพาณิชย์ และมีการสนับสนุนการพัฒนา spinoff ที่เกิดจากมหาวิทยาลัยในอัตราที่ต่ำ

- ขาดความร่วมมือระหว่างภาครัฐและภาคเอกชนในการดำเนินกิจกรรมด้านการพัฒนาและวิจัย

- การนำแผนกลยุทธ์และข้อแนะนำจากประเทศอื่น ๆ ในสหภาพยุโรป มาใช้โดยขาดการประเมินถึงบริบทของประเทศและความเป็นไปได้ในการประยุกต์องค์ความรู้นั้น ๆ โดยละเอียด

- การกำหนดขอบเขตสาขาของการพัฒนาการวิจัยนั้นยังกว้างอยู่มาก โดยไม่ได้มีการระบุประเด็นสำคัญด้านการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมอย่างเป็นรูปธรรม

- การมีส่วนร่วมของงานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีต่อการพัฒนาประเทศอยู่ในอัตราที่ต่ำ

- ปัญหาโครงสร้างพื้นฐานด้านการวิจัยและพัฒนา

- การสนับสนุนสำหรับการวิจัย พัฒนาและนวัตกรรมจากภาครัฐอยู่ในระดับต่ำ

- ขาดความร่วมมือระดับนานาชาติ ด้าน วทน.

- การใช้ทรัพยากรอย่างไม่มีประสิทธิภาพ

- บริษัทโดยเฉพาะ SMEs ในประเทศมีส่วนร่วมในงานวิจัยและการพัฒนาอยู่ในระดับต่ำ

- การจัดการทั่วไปและงานธุรการมีความกระจัดกระจาย ไม่สอดคล้องเป็นอันหนึ่งอันเดียว

- จำนวนการจดสิทธิบัตรอยู่ในระดับที่ต่ำมาก

- การลงทุนด้านการวิจัยและพัฒนาหยุดนิ่ง ไม่เติบโต และการวิจัยไม่สอดคล้องกับเทคโนโลยีที่มีอยู่

 

ออสเตรีย

จุดแข็งด้าน วทน.

- ผู้สร้างสรรค์นวัตกรรมระดับสูง (strong innovators) ซึง มี ค่ า ผลลัพธ์และศักยภาพด้านนวัตกรรม ใกล้เคียงกับค่าเฉลี่ยด้านนวัตกรรมของสหภาพยุโรป

- มีความเป็นเลิศทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในสาขาดังต่อไปนี้ พลังงาน สิ่งแวดล้อม และการขนส่ง

- การจดสิทธิบัตรในสาขาเทคโนโลยีการขนส่ง การก่อสร้าง ยานยนต์ สิ่งแวดล้อม และวัสดุอยู่ในระดับสูง

- การตีพิมพ์ผลงานทางวิชาการในสาขาสุขภาพ และ ICT อยู่ในระดับสูง

- มีการขยายตัวของงานด้านการวิจัยและพัฒนา และความสำคัญทางเศรษฐกิจอย่างเห็นได้ชัดในสาขาผลิตภัณฑ์สารคมี เครื่องจักร และอุปกรณ์

จุดอ่อนด้าน วทน.

- งบประมาณสำหรับการวิจัยขั้นพื้นฐานยังอยู่ในระดับต่ำ

- สัดส่วนการลงทุนด้านการวิจัยและพัฒนาในประเทศโดยบริษัทต่างชาติมีอัตราลดลง

 

โอกาสในการพัฒนาด้าน วทน. ของกลุ่มประเทศ Visegrad 4

- ในเวทีระดับนานาชาติได้เล็งเห็นถึง visibility ของกลุ่ม Visegrad 4

- โอกาสการสร้างความร่วมมือของกลุ่ม Visegrad 4+ (Visegrad 4 และออสเตรีย)

- การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (foreign direct investment) ในประเทศกลุ่ม Visegrad 4+ มีอัตราที่สูงขึ้น

- กองทุนจากสหภาพยุโรปและโครงการส่งเสริมความร่วมมือนานาชาติสำหรับงานวิจัยและพัฒนานวัตกรรม เช่น Horizon2020 และ Marie curie

- กรอบกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับงานวิจัยและพัฒนานวัตกรรมของสหภาพยุโรปเป็นปัจจัยสำคัญในการกระตุ้นการสร้างนวัตกรรมเนื่องจาก ช่วยกำหนดเงื่อนไขและหลักเกณฑ์สำหรับความจำเป็นและความต้องการของการใช้เทคโนโลยี

- การทูตวิทยาศาสตร์

- มีการพัฒนาเครื่องมือใหม่ ๆ เช่น ห้องปฏิบัติการแบบเปิด และการประชุมเชิงปฏิบัติการด้านเทคโนโลยี เพื่อส่งเสริมการบ่มเพาะนวัตกรรมอย่างมีประสิทธิภาพ

- มีการพัฒนาคุณภาพการศึกษาในด้านวิทยาศาสตร์และวิศวกรรม

- มีนโยบายในการกระตุ้นการสร้างความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยและบริษัทขนาดใหญ่ (ฮังการี)

 

อุปสรรคในการพัฒนาด้าน วทน. ของกลุ่มประเทศ Visegrad 4

- การวิจัยและพัฒนามีค่าใช้จ่ายที่สูง

- การขาดความยอมรับของประชาชนต่อนวัตกรรมใหม่ ๆ

- ความไม่มั่นคงทางเศรษฐกิจของสหภาพยุโรป

- การลงทุนของภาคเอกชนในงานด้าน วทน. อยู่ในระดับต่ำ (สโลวาเกีย)

- บริษัทในประเทศและต่างประเทศมีความต้องการในการใช้ผลจากการวิจัยและพัฒนาอยู่ในระดับต่ำ (สาธารณรัฐเช็ก)

- จำนวนนักศึกษาต่างชาติในระดับปริญญาเอกมีจำนวนลดลง (ออสเตรีย)

- ปัญหาสมองไหล


กลับไปหน้าบทความ